10 + 1 Αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο – Τι αλλάζει για διαθήκες, κληρονομιές με χρέη και νόμιμη μοίρα
Η ψήφιση του Ν. 5303/2026 («Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και άλλες διατάξεις», ΦΕΚ Α΄ 81/22.5.2026) φέρνει σημαντικές αλλαγές στο ελληνικό κληρονομικό δίκαιο, καθώς αντικαθίσταται συνολικά το Πέμπτο Βιβλίο του Αστικού Κώδικα.
Η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται σε επιμέρους διορθώσεις. Μεταβάλλονται βασικοί κανόνες που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζεται η κληρονομική διαδοχή, τις διαθήκες, τη θέση του επιζώντος συζύγου, τη νόμιμη μοίρα, τα χρέη της κληρονομίας, την αποποίηση και την εκκαθάριση της κληρονομιαίας περιουσίας.
Ιδιαίτερη πρακτική σημασία έχουν και οι μεταβατικές διατάξεις του νόμου, καθώς ορισμένες από αυτές επηρεάζουν ακόμη και παλαιότερες κληρονομίες.
Ακολουθούν οι 11 βασικότερες αλλαγές του νέου κληρονομικού δικαίου και μία επιπλέον μεταβατική ρύθμιση που αφορά παλαιές κληρονομίες με χρέη.
- Η κληρονομική σύμβαση εισάγεται στο ελληνικό κληρονομικό δίκαιο
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του Ν. 5303/2026 είναι η εισαγωγή της κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου, η οποία καταρτίζεται με αυτοπρόσωπη παρουσία ενώπιον συμβολαιογράφου.
Σύμφωνα με το νέο άρθρο 1710 ΑΚ, η κληρονομική διαδοχή μπορεί πλέον να βασίζεται όχι μόνο στον νόμο ή σε διαθήκη, αλλά και σε κληρονομική σύμβαση.
Η διαφορά είναι ουσιαστική. Η διαθήκη αποτελεί μονομερή δήλωση της βούλησης του διαθέτη και, κατά κανόνα, μπορεί να ανακληθεί. Αντίθετα, η κληρονομική σύμβαση βασίζεται σε συμφωνία μεταξύ των συμβαλλόμενων προσώπων και δημιουργεί ένα πιο δεσμευτικό πλαίσιο για τη μελλοντική κληρονομική διαδοχή.
Η νέα δυνατότητα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη στον οικογενειακό και περιουσιακό σχεδιασμό, ιδίως όταν υπάρχουν επιχειρήσεις, ακίνητα ή σύνθετες περιουσιακές σχέσεις και υπάρχει ανάγκη να οργανωθεί εκ των προτέρων η μεταβίβαση της περιουσίας.
Οι κληρονομικές συμβάσεις μπορούν να καταρτίζονται από 16 Σεπτεμβρίου 2026.
- Επιτρέπεται η εκ των προτέρων παραίτηση από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή είναι η δυνατότητα ενός προσώπου να παραιτηθεί εκ των προτέρων από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα.
Σύμφωνα με το νέο άρθρο 1838 ΑΚ, μπορεί να καταρτιστεί σύμβαση με την οποία κάποιος παραιτείται, συνολικά ή εν μέρει, από δικαιώματα που θα μπορούσε να αποκτήσει στο μέλλον στην κληρονομία του άλλου συμβαλλόμενου και η οποία θα καταρτίζεται ενώπιον συμβολαιογράφου, με αυτοπρόσωπη παρουσία και χωρίς αίρεση ή προθεσμία.
Η παραίτηση μπορεί να αφορά δικαιώματα που προκύπτουν από τον νόμο ή από ήδη υπάρχουσα διάταξη τελευταίας βούλησης. Μπορεί επίσης να περιορίζεται αποκλειστικά στο δικαίωμα της νόμιμης μοίρας.
Η ρύθμιση αυτή δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στον περιουσιακό σχεδιασμό, καθώς επιτρέπει να ρυθμίζονται εκ των προτέρων πιθανές μελλοντικές κληρονομικές αξιώσεις.
Όπως και οι κληρονομικές συμβάσεις, οι συμβάσεις εκ των προτέρων παραίτησης μπορούν να καταρτίζονται από 16 Σεπτεμβρίου 2026.
- Ενισχύεται η θέση του επιζώντος συζύγου – Νέα δικαιώματα και για τον σύντροφο
Σημαντικές αλλαγές επέρχονται στη θέση του επιζώντος συζύγου όταν δεν υπάρχει διαθήκη. Με το νέο καθεστώς, αν ο σύζυγος κληρονομεί μαζί με ένα τέκνο, το ποσοστό του αυξάνεται από το 1/4 στο 1/3 της κληρονομίας, ενώ όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα τέκνα εξακολουθεί να λαμβάνει το 1/4.
Παράλληλα, σύμφωνα με το νέο άρθρο 1811 ΑΚ, αν δεν υπάρχουν συγγενείς της πρώτης και της δεύτερης τάξης, ο επιζών σύζυγος καλείται πλέον ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος σε ολόκληρη την κληρονομία. Με τον τρόπο αυτό, ο σύζυγος προηγείται έναντι πιο μακρινών συγγενών του θανούντος, όπως οι παππούδες, οι θείοι και τα ξαδέλφια.
Ο νόμος προβλέπει επίσης ότι το κληρονομικό δικαίωμα του συζύγου μπορεί να αποκλείεται όταν, κατά τον χρόνο του θανάτου, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη διαδικασία λύσης του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης, υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις του άρθρου 1812 ΑΚ.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί και η αναγνώριση κληρονομικών δικαιωμάτων στον σύντροφο που συζούσε με τον κληρονομούμενο σε ελεύθερη ένωση, χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 1817 ΑΚ, ο σύντροφος μπορεί να κληρονομήσει εξ αδιαθέτου ακόμη και το σύνολο της κληρονομίας, εφόσον δεν υπάρχει επιζών σύζυγος ή άλλος συγγενής που καλείται στην κληρονομία και η συμβίωση διήρκεσε τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από τον θάνατο. Η προϋπόθεση της τριετίας δεν απαιτείται όταν οι σύντροφοι έχουν αποκτήσει κοινά τέκνα.
- Ενισχύεται η προστασία της οικογενειακής κατοικίας
Ο νέος νόμος προβλέπει ειδικότερη προστασία και για την οικογενειακή κατοικία.
Σύμφωνα με το νέο άρθρο 1885 ΑΚ, όταν στην προς διανομή κληρονομία περιλαμβάνεται ακίνητο που αποτελούσε, όσο ζούσε ο κληρονομούμενος, την κύρια κατοικία του ίδιου και του επιζώντος συζύγου, το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση του τελευταίου και αφού συνεκτιμήσει τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης, να του επιδικάσει αποκλειστικά την κυριότητα του ακινήτου.
Αν η αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο του θανάτου είναι μεγαλύτερη από την αξία της κληρονομικής μερίδας του επιζώντος συζύγου, η επιδίκαση γίνεται με την καταβολή της σχετικής διαφοράς.
Η ρύθμιση αυτή ενισχύει την προστασία της οικογενειακής στέγης και δίνει τη δυνατότητα, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να περιέλθει το ακίνητο αποκλειστικά στον επιζώντα σύζυγο αντί να παραμείνει σε συγκυριότητα με τους λοιπούς κληρονόμους.
- Η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση – Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού και ικανοποίησής της
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του νέου κληρονομικού δικαίου αφορά τη νόμιμη μοίρα και τον τρόπο με τον οποίο αυτή ικανοποιείται.
Δικαίωμα νόμιμης μοίρας εξακολουθούν να έχουν οι κατιόντες, οι γονείς και ο επιζών σύζυγος, εφόσον θα καλούνταν ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι. Το ύψος της νόμιμης μοίρας αντιστοιχεί στο μισό της αξίας της εξ αδιαθέτου μερίδας.
Η ουσιαστική μεταβολή έγκειται στο ότι, σύμφωνα με το νέο άρθρο 1820 ΑΚ, ο νόμιμος μεριδούχος αποκτά καταρχήν χρηματική αξίωση κατά του κληρονόμου και δεν καθίσταται αυτομάτως συγκύριος των ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων της κληρονομίας.
Έτσι, για παράδειγμα, αντί να αποκτήσει υποχρεωτικά ποσοστό κυριότητας σε ένα ακίνητο, μπορεί να αξιώσει τη χρηματική αξία που αντιστοιχεί στη νόμιμη μοίρα του. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι περιπτώσεις αναγκαστικής συγκυριότητας, γεγονός που μπορεί να διευκολύνει τη διαχείριση και την αξιοποίηση της κληρονομιαίας περιουσίας.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν τον προσδιορισμό και την προστασία της αξίωσης. Η αποτίμηση της κληρονομίας και ο συνυπολογισμός των παροχών που προβλέπει ο νόμος επηρεάζουν το ύψος της νόμιμης μοίρας, ενώ προβλέπονται και ειδικές ρυθμίσεις για την ικανοποίησή της.
Η χρηματική αξίωση δεν αποκλείει, πάντως, την αυτούσια απόδοση περιουσιακού στοιχείου: το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το επιβάλλουν οι περιστάσεις, να διατάξει την απόδοση ποσοστού ή συγκεκριμένου στοιχείου της κληρονομίας που αντιστοιχεί στη νόμιμη μοίρα.
Η αλλαγή, επομένως, δεν αφορά μόνο τη μορφή του δικαιώματος, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εξισορροπούνται τα συμφέροντα του νόμιμου μεριδούχου και του κληρονόμου.
- Αυστηρότερο πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων που κληρονομούν
Σημαντική αλλαγή για τις κληρονομίες που επάγονται σε ανηλίκους εισάγει το άρθρο 12 του Ν. 5303/2026, με την αντικατάσταση του άρθρου 1527 ΑΚ.
Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, οι γονείς μπορούν να υποβάλουν για λογαριασμό του ανηλίκου τη δήλωση που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 1892 ΑΚ μόνο κατόπιν δικαστικής άδειας. Για τη χορήγησή της απαιτείται να δηλώσουν ότι θα ευθύνονται εις ολόκληρον με το τέκνο για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας, καθώς και η αξία της περιουσίας τους να ισούται ή να υπερβαίνει την αξία της ατομικής περιουσίας του τέκνου κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
Ο νόμος ορίζει ρητά ότι η υποβολή της δήλωσης δεν επιφέρει πρόσθετη ευθύνη του ανηλίκου έναντι των κληρονομικών δανειστών με την ατομική του περιουσία. Παράλληλα, αποκλείεται το δικαίωμα των γονέων να αναζητήσουν από το τέκνο όσα κατέβαλαν για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας.
Επιπλέον, προβλέπεται ευθύνη των γονέων με την προσωπική τους περιουσία έναντι των κληρονομικών δανειστών, εάν διαθέσουν αντικείμενα της κληρονομίας χωρίς να έχουν υποβάλει την προβλεπόμενη δήλωση ή χωρίς να έχουν λάβει τη σχετική δικαστική άδεια. Η ίδια ευθύνη μπορεί να προκύψει εάν η αξία της κληρονομίας μειωθεί εξαιτίας πλημμελούς διαχείρισης που οφείλεται σε δόλο ή βαριά αμέλειά τους.
Η ρύθμιση αναδιαμορφώνει, επομένως, το πλαίσιο ευθύνης των γονέων κατά τη διαχείριση κληρονομίας που αποκτά ανήλικο τέκνο, συνδέοντας τη δυνατότητα υποβολής της συγκεκριμένης δήλωσης με δικαστικό έλεγχο και συγκεκριμένες οικονομικές προϋποθέσεις.
- Νέο καθεστώς για τα χρέη της κληρονομίας και την προσωπική ευθύνη του κληρονόμου
Μία από τις σημαντικότερες πρακτικές αλλαγές του Ν. 5303/2026 αφορά τις κληρονομιές με χρέη.
Το νέο σύστημα επιδιώκει σαφέστερο διαχωρισμό μεταξύ της κληρονομιαίας περιουσίας και της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου και συνδέει την ικανοποίηση των κληρονομικών δανειστών με ειδικότερες διαδικασίες εκκαθάρισης της κληρονομίας.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία όταν η κληρονομία περιλαμβάνει σημαντικές οφειλές, όπως τραπεζικά δάνεια, οφειλές προς το Δημόσιο ή απαιτήσεις τρίτων.
Δεν θα ήταν, όμως, σωστό να θεωρηθεί ότι ο κληρονόμος απαλλάσσεται πλέον σε κάθε περίπτωση από κάθε προσωπική ευθύνη για τα χρέη της κληρονομίας.
Ο νόμος προβλέπει περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να υπάρξει ευθύνη και με την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Επομένως, κάθε υπερχρεωμένη κληρονομία εξακολουθεί να χρειάζεται ξεχωριστό νομικό έλεγχο.
Η ουσία της μεταρρύθμισης είναι ότι εισάγεται ένα σαφέστερο σύστημα διαχείρισης του κληρονομιαίου παθητικού και ενισχύεται ο διαχωρισμός της κληρονομιαίας περιουσίας από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου.
- Νέο σύστημα δικαστικής εκκαθάρισης της κληρονομίας
Σε άμεση σύνδεση με το προηγούμενο ζήτημα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δικαστική εκκαθάριση της κληρονομίας.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, γίνεται οργανωμένη καταγραφή του ενεργητικού και του παθητικού της κληρονομίας.
Ο εκκαθαριστής αναλαμβάνει να καταγράψει και να διαχειριστεί την κληρονομιαία περιουσία και να προχωρήσει στην ικανοποίηση των δανειστών.
Αν η κληρονομιαία περιουσία επαρκεί, οι απαιτήσεις εξοφλούνται σύμφωνα με τον νόμο.
Αν δεν επαρκεί, εφαρμόζονται οι κανόνες κατάταξης των δανειστών, με σεβασμό σε τυχόν υποθήκες, ενέχυρα και άλλα νόμιμα προνόμια.
Με τον τρόπο αυτό, τα χρέη της κληρονομίας αντιμετωπίζονται μέσα από μία οργανωμένη διαδικασία εκκαθάρισης και όχι αποκλειστικά μέσα από μεμονωμένες ενέργειες των δανειστών κατά των κληρονόμων.
- Νέοι κανόνες για τις ιδιόγραφες διαθήκες
Οι ιδιόγραφες διαθήκες δεν καταργούνται με τον Ν. 5303/2026. Ο νόμος, όμως, προβλέπει αυστηρότερο και σαφέστερο πλαίσιο ως προς τη δημοσίευση, την παραγωγή των έννομων αποτελεσμάτων τους και, όπου απαιτείται, την κήρυξή τους ως κυρίων.
Η ιδιόγραφη διαθήκη εξακολουθεί να πρέπει να είναι γραμμένη ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, να φέρει ημερομηνία και να υπογράφεται από αυτόν.
Όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη και χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, να την εμφανίσει σε συμβολαιογράφο για δημοσίευση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει πλέον η διαδικασία κήρυξης μιας ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας. Η σχετική διαδικασία μπορεί να γίνεται με πράξη πιστοποιημένου συμβολαιογράφου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται υποχρεωτική γραφολογική πραγματογνωμοσύνη και δυνατότητα κλήσης προσώπων που ενδέχεται να έχουν κληρονομικά δικαιώματα.
Σκοπός των ρυθμίσεων είναι να ενισχυθεί η ασφάλεια ως προς τη γνησιότητα της ιδιόγραφης διαθήκης και να περιοριστούν οι σχετικές κληρονομικές διαφορές.
- Η αποποίηση της κληρονομίας εξακολουθεί να ισχύει
Παρά τις αλλαγές στο καθεστώς των κληρονομικών χρεών, η δυνατότητα αποποίησης της κληρονομίας εξακολουθεί να υπάρχει.
Ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία μέσα στην προθεσμία που ορίζει ο Αστικός Κώδικας, η οποία κατά τον βασικό κανόνα είναι τέσσερις μήνες από τότε που πληροφορήθηκε ότι καλείται στην κληρονομία και για ποιον λόγο.
Σε ειδικές περιπτώσεις που συνδέονται με κατοικία ή διαμονή στο εξωτερικό, η προθεσμία ανέρχεται σε ένα έτος.
Όταν η κληρονομική διαδοχή στηρίζεται σε διάταξη τελευταίας βούλησης, η σχετική προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευσή της.
Η αποποίηση γίνεται με δήλωση ενώπιον του γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Αν έχει προηγηθεί ρητή ή σιωπηρή αποδοχή της κληρονομίας, η μεταγενέστερη αποποίηση δεν είναι πλέον δυνατή.
Ο νέος ΑΚ αποσαφηνίζει πάντως ότι ορισμένες πράξεις δεν αρκούν από μόνες τους για να θεωρηθεί ότι ο κληρονόμος αποδέχθηκε την κληρονομία, όπως η σύνταξη απογραφής ή συγκεκριμένες αναγκαίες ενέργειες που συνδέονται με την κληρονομία.
- Η μεταβατική διάταξη για παλαιές κληρονομίες – Νέα δυνατότητα για το ευεργέτημα της απογραφής
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρ. 8 του άρθρου 33 Ν. 5303/2026, καθώς αφορά ακόμη και κληρονομίες προσώπων που είχαν πεθάνει πριν από τη δημοσίευση του νέου νόμου.
Η διάταξη αφορά κληρονόμο προσώπου που είχε αποβιώσει μέχρι τις 22 Μαΐου 2026 και ο οποίος δεν είχε δηλώσει εγκαίρως, σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο 1902 ΑΚ, ότι αποδέχεται την κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής.
Ο νέος νόμος δίνει σε αυτόν τον κληρονόμο μία εξαιρετική δεύτερη δυνατότητα.
Μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του Ν. 5303/2026, μπορεί να ζητήσει, σύμφωνα με το άρθρο 838 ΚΠολΔ, τον διορισμό δικαστικού επιμελητή και πραγματογνωμόνων για τη διενέργεια απογραφής της κληρονομίας.
Η δυνατότητα αυτή παρέχεται μόνο εφόσον, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης:
α) δεν έχει ήδη επιχειρηθεί πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου και
β) δεν συντρέχει λόγος έκπτωσής του από το ευεργέτημα της απογραφής.
Κατά τα λοιπά εξακολουθούν να εφαρμόζονται τα άρθρα 1903 έως 1911 του προηγούμενου Αστικού Κώδικα.
Η διάταξη έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για παλαιές υπερχρεωμένες κληρονομίες, στις οποίες ο κληρονόμος δεν είχε κάνει εγκαίρως χρήση του ευεργετήματος της απογραφής και μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με απαιτήσεις των κληρονομικών δανειστών και κατά της προσωπικής του περιουσίας.
Πρόκειται, επομένως, για μία πραγματική μεταβατική επέμβαση του νέου νόμου σε παλαιότερες κληρονομικές σχέσεις.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι ολόκληρο το νέο κληρονομικό δίκαιο έχει αναδρομική ισχύ.
Έχει αναδρομική ισχύ το νέο Κληρονομικό Δίκαιο και πότε εφαρμόζεται;
Ο Ν. 5303/2026 δεν έχει γενική αναδρομική ισχύ.
Κατά κανόνα, οι νέες διατάξεις του κληρονομικού δικαίου συνδέονται με κληρονομίες προσώπων που αποβιώνουν από 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά, ενώ για προγενέστερους θανάτους εξακολουθεί καταρχήν να εφαρμόζεται το προηγούμενο δίκαιο.
Υπάρχουν, ωστόσο, ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις.
Ενδεικτικά, η παρ. 4 του άρθρου 33 προβλέπει ότι μετά τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 η διανομή της κληρονομίας διέπεται από το νέο δίκαιο ακόμη και όταν ο θάνατος είχε προηγηθεί, εφόσον δεν είχε ήδη ασκηθεί αγωγή διανομής.
Αντίστοιχα, η ειδική ρύθμιση για το ευεργέτημα της απογραφής εφαρμόζεται, υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν, και σε παλαιότερες κληρονομίες.
Επιπλέον, οι κληρονομικές συμβάσεις και οι συμβάσεις εκ των προτέρων παραίτησης από κληρονομικά δικαιώματα μπορούν να καταρτίζονται από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ ορισμένες νέες διαδικαστικές ρυθμίσεις, ιδίως σχετικά με τις διαθήκες, έχουν ειδικότερο χρόνο εφαρμογής.
Η διάκριση των χρονικών ορίων λοιπόν είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Ο Ν. 5303/2026 δημοσιεύθηκε στις 22 Μαΐου 2026, όμως αρκετές βασικές ρυθμίσεις του συνδέονται με την 16η Σεπτεμβρίου 2026.
Επομένως, δεν είναι ακριβές να αναφέρεται γενικά ότι «το νέο κληρονομικό δίκαιο έχει αναδρομική ισχύ». Ορθότερο είναι ότι ο Ν. 5303/2026 περιλαμβάνει ειδικές μεταβατικές διατάξεις που, σε ορισμένες περιπτώσεις, καταλαμβάνουν και προγενέστερες κληρονομικές σχέσεις.
Για τον λόγο αυτό, σε κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζονται ιδίως ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου, η ύπαρξη και ο χρόνος σύνταξης ή δημοσίευσης τυχόν διαθήκης, καθώς και η συγκεκριμένη πράξη ή αξίωση που πρόκειται να ασκηθεί.
Συμπέρασμα σχετικά με το νέο κληρονομικό δίκαιο
Ο Ν. 5303/2026 αποτελεί μία εκτεταμένη μεταρρύθμιση του ελληνικού κληρονομικού δικαίου και μεταβάλλει βασικούς κανόνες που ίσχυαν επί δεκαετίες.
Η εισαγωγή της κληρονομικής σύμβασης, η δυνατότητα εκ των προτέρων παραίτησης από κληρονομικά δικαιώματα, η νέα μορφή της νόμιμης μοίρας, η ενίσχυση της θέσης του επιζώντος συζύγου, οι νέες ρυθμίσεις για τις ιδιόγραφες διαθήκες και, κυρίως, η νέα προσέγγιση ως προς τα χρέη της κληρονομίας δημιουργούν ένα διαφορετικό πλαίσιο για τον κληρονομικό σχεδιασμό και τις κληρονομικές διαφορές.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις παλαιές κληρονομίες. Οι μεταβατικές διατάξεις αποδεικνύουν ότι δεν αρκεί να χαρακτηρίζεται μία υπόθεση απλώς ως «παλιά» ή «νέα». Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο Ν. 5303/2026 επηρεάζει και ήδη υφιστάμενες κληρονομικές σχέσεις.
Για τον λόγο αυτό, ζητήματα όπως η αποδοχή και η αποποίηση κληρονομίας, η νόμιμη μοίρα, οι ιδιόγραφες διαθήκες και ιδίως η αντιμετώπιση κληρονομικών χρεών πρέπει να εξετάζονται κάθε φορά εξατομικευμένα από εξειδικευμένο δικηγόρο σε κληρονομικά θέματα προκειμένου να παρασχεθεί η κατάλληλη νομική συμβουλή και καθοδήγηση στις ενέργειες που θα απαιτηθούν.
